✦ CẨM NANG SỨC KHỎE PHỤ KHOA
Đau bụng kinh có thể là co thắt liên quan kỳ kinh, nhưng đau nặng, mới xuất hiện hoặc tăng dần cần tìm nguyên nhân. Không nên mặc định phải chịu vì đây là chuyện thường gặp ở phụ nữ. Mục tiêu chăm sóc là giảm đau, cải thiện sinh hoạt và nhận ra tình huống không phải đau kinh thông thường.
✦ Nội dung chính
Đau bụng kinh nguyên phát liên quan co thắt và các chất trung gian trong chu kỳ, không có bệnh vùng chậu xác định. Đau thứ phát liên quan một tình trạng khác như lạc nội mạc tử cung hoặc bệnh cơ tử cung. Kiểu đau, thời điểm bắt đầu và diễn biến nhiều tháng giúp người khám định hướng, không chỉ mức chịu đau.
Hãy ghi đau trước, trong hay sau khi có máu, kéo dài bao lâu và có cả ngoài kỳ không. Đau khi quan hệ, đại tiện hoặc tiểu theo chu kỳ cũng đáng kể. Người nghỉ học, nghỉ việc nhiều vì đau cần đánh giá dù từng nghe siêu âm bình thường; hình ảnh không loại trừ mọi nguyên nhân, đặc biệt một số dạng lạc nội mạc.
Đau thường liên hệ thời gian bắt đầu máu và có kiểu tương tự các kỳ trước. Buồn nôn hoặc rối loạn tiêu hóa có thể đi cùng. Tuy nhiên, việc từng có đau không có nghĩa mọi cơn đau mới đều cùng nguyên nhân; thay đổi đột ngột cần được xem riêng.
Lạc nội mạc, bệnh cơ tử cung, u xơ hoặc viêm vùng chậu có thể gây đau, có khi kèm máu nhiều hoặc đau quan hệ. Không thể xác định chỉ bằng một triệu chứng. Điều trị tùy chẩn đoán và mong muốn sinh sản, không mặc định tất cả cần mổ.
Vấn đề đường tiêu hóa, tiết niệu, nang buồng trứng hoặc thai kỳ có thể xảy ra gần ngày dự kiến kinh. Đau một bên dữ dội hoặc diễn biến khác thường không nên tự gắn nhãn đau kinh. Cần hỏi khả năng có thai ngay cả khi đang ra máu.
Đau dữ dội đột ngột, một bên, sốt, nôn nhiều, bụng rất đau hoặc trạng thái xấu nhanh cần tiếp nhận sớm. Nếu choáng, ngất hoặc máu nhiều, ưu tiên cấp cứu. Đừng chỉ dùng thuốc giảm đau tăng dần để chờ qua kỳ khi cơn đau khác rõ so với các lần trước.
Khi có thể mang thai kèm đau bụng, máu, đau vai hay chóng mặt, cần loại trừ thai ngoài tử cung ngay, kể cả que chưa rõ. Ra máu không chắc là kinh. Một lịch khám đau kinh thường quy không thay đánh giá tình huống này tại cơ sở có khả năng xử trí.
Người khám hỏi tuổi bắt đầu đau, số kỳ, mức ảnh hưởng, thuốc đã thử, quan hệ, triệu chứng tiểu và tiêu hóa. Tùy tình huống có thể thử thai, khám phù hợp, siêu âm hoặc xét nghiệm khác. Bạn có quyền được giải thích và báo dừng khi quá đau; phương án cần phù hợp hoàn cảnh cá nhân.
Nếu thuốc giảm đau đã dùng, mang tên, thời điểm và mức đáp ứng. Không đáp ứng có thể do dùng không phù hợp hoặc nguyên nhân cần hướng khác, không tự chứng minh bạn chịu đau kém. Hỏi kết quả đã loại trừ điều gì và giới hạn; nếu đau tiếp tục dù hình ảnh bình thường, cần kế hoạch tiếp nối.
Người đang mong con cần nói sớm vì một số cách kiểm soát đau dùng nội tiết đồng thời tránh thai. Nếu nghi lạc nội mạc, đánh giá và điều trị có thể đi theo từng bước; không phải mọi người cần phẫu thuật xác nhận ngay. Mục tiêu và lựa chọn cần được trao đổi dựa triệu chứng, nguy cơ và mong muốn.
Chườm ấm ở mức tránh bỏng, vận động nhẹ hoặc nghỉ phù hợp có thể giúp một số người. Thuốc giảm đau hoặc kháng viêm có thể được cân nhắc theo sức khỏe; người có bệnh thận, dạ dày, dị ứng hoặc có thể mang thai cần hỏi trước. Không dùng nhiều sản phẩm cùng nhóm vì tên thương mại khác nhau.
Nội tiết hoặc điều trị nguyên nhân có thể phù hợp nếu cần kiểm soát lâu dài. Không tự dùng thuốc theo đơn của người quen hoặc lạm dụng thuốc mỗi kỳ mà không xem đau đang tăng. Hỏi mốc đánh giá hiệu quả và khi nào phải kiểm tra thêm. Giảm đau không thay việc tìm nguyên nhân nếu có dấu cảnh báo.
Hỏi Việt Ân phạm vi tiếp nhận đau vùng chậu và khả năng cần chuyên khoa trước đến. Chi phí theo khám và kiểm tra có mục đích, không thể suy từ tên đau kinh. Một kế hoạch tốt cần theo dõi sinh hoạt cải thiện ra sao và bước tiếp nếu còn đau, không chỉ kê thuốc lặp vô hạn.
Không thể kết luận. Một số nguyên nhân có thể liên quan sinh sản nhưng nhiều trường hợp không. Cần xác định nguyên nhân và đánh giá mục tiêu có con khi cần.
Không loại trừ mọi nguồn đau. Nếu đau dai dẳng, tăng hoặc ảnh hưởng lớn, cần trao đổi kế hoạch tiếp theo thay vì mặc định phải chịu.
Không có bảo đảm đó và mang thai không phải cách điều trị chung. Có nhiều lựa chọn theo nguyên nhân và kế hoạch cá nhân; bạn có thể tìm chăm sóc ngay khi đau ảnh hưởng cuộc sống.
Bạn có thể hỏi thông tin tiếp nhận và đăng ký lịch hẹn qua các kênh chính thức dưới đây. Hãy cho biết nội dung cần tư vấn để được hướng dẫn chuẩn bị và xác nhận hạng mục đang tiếp nhận trước khi đến.
Thông tin trực tuyến hỗ trợ chuẩn bị đi khám, không thay thế việc đánh giá sức khỏe trực tiếp. Nếu có dấu hiệu khẩn cấp, hãy ưu tiên cơ sở cấp cứu gần nhất.
Vui lòng để lại số điện thoại, Bác sĩ tư vấn sẽ liên hệ ngay với bạn (Hoàn toàn miễn phí)
