✦ CẨM NANG SỨC KHỎE PHỤ KHOA
viêm tử cung thường được dùng khá rộng trong giao tiếp, nhưng viêm niêm mạc tử cung và viêm cổ tử cung là những tình trạng khác nhau. Hiểu chính xác tên bệnh, thời điểm xuất hiện và mức độ nhiễm trùng giúp quyết định nơi khám và cách xử trí phù hợp.
✦ Nội dung chính
Niêm mạc tử cung nằm trong buồng tử cung; cổ tử cung nằm phía dưới, tiếp giáp âm đạo. Triệu chứng dịch, máu hoặc đau có thể chồng lấp nên không đủ tự xác định vị trí viêm. Một bài viết hoặc đơn thuốc ghi chung viêm tử cung không thay thế chẩn đoán trực tiếp, nhất là sau sinh, sảy thai hoặc thủ thuật.
Sau sinh, sản dịch và đau co hồi có thể diễn biến theo quá trình hồi phục, nhưng sốt, đau tăng hoặc mùi bất thường cần được phân loại riêng. Không thể dùng màu sản dịch đơn độc để xác định viêm tử cung. Sau một thủ thuật, giấy hướng dẫn ra viện có thể nêu dấu hiệu cần quay lại; nên mang theo để đối chiếu thay vì áp dụng kinh nghiệm của người từng làm thủ thuật khác hoặc ở thời điểm khác.
Có thể xuất hiện trong một số hoàn cảnh sau sinh hoặc can thiệp, kèm sốt, đau bụng dưới, dịch hay sản dịch bất thường. Cần khám sớm để đánh giá mức nhiễm trùng và nguyên nhân liên quan, không chỉ dùng thuốc đặt để xử trí mùi.
Có thể liên quan chlamydia, lậu hoặc nguyên nhân khác, đôi khi không có triệu chứng. Khí hư và chảy máu sau quan hệ cần được kiểm tra. Điều trị phụ thuộc tác nhân và việc đánh giá bạn tình khi có chỉ định.
Đau, sốt và chảy máu có thể cần đánh giá cơ quan sinh sản trên hoặc nguyên nhân cấp ngoài phụ khoa. Không được quy mọi cơn đau cho viêm tử cung chỉ vì từng có một lần viêm trước đây. Khả năng mang thai luôn là thông tin quan trọng.
Sốt, đau bụng tăng hoặc cảm giác toàn thân xấu sau sinh, sảy thai hay thủ thuật cần liên hệ y tế ngay. Nếu đau dữ dội, choáng, máu nhiều hoặc không giữ được nước uống, cần cơ sở có khả năng đánh giá khẩn. Đừng đợi tới lịch hẹn thường quy khi diễn biến xấu nhanh.
Nếu đang sốt và đau sau sinh, hãy nói rõ ngày sinh, sinh thường hay mổ và có vấn đề lúc sinh không khi liên hệ y tế. Thông tin này giúp cơ sở chọn nơi đánh giá phù hợp. Không nên chỉ nhắn rằng có khí hư hôi rồi chờ tư vấn theo lịch thường. Một tình trạng nhiễm trùng toàn thân có thể cần xử trí nhanh, trong khi người bệnh không thể tự đánh giá mức nặng bằng lượng dịch nhìn thấy.
Bác sĩ xem hoàn cảnh sau sinh hoặc thủ thuật, đo dấu hiệu toàn thân và khám theo nhu cầu. Xét nghiệm máu, thử thai, mẫu dịch hoặc siêu âm được cân nhắc. Nếu có nguy cơ bệnh lây truyền, kiểm tra tác nhân có thể cần. Không phải xét nghiệm dịch âm đạo bình thường đã loại trừ mọi nhiễm trùng trong tử cung.
Sàng lọc cổ tử cung và khám tìm nguyên nhân triệu chứng có mục tiêu khác nhau. Kết quả sàng lọc trước đây nên mang theo, nhưng không tự giải thích chảy máu mới xuất hiện. Ngược lại, không phải mọi thay đổi lành tính nhìn thấy khi khám đều cần soi, sinh thiết hoặc thủ thuật. Chỉ định được lựa chọn dựa trên bệnh sử và dấu hiệu cụ thể.
Khi bác sĩ dùng từ viêm tử cung, bạn có thể hỏi đang nghi viêm niêm mạc, viêm cổ tử cung hay viêm vùng chậu. Nếu có siêu âm, hãy hỏi những dấu hiệu tìm được có giải thích toàn bộ tình trạng không. Kết quả phải đi cùng khám và dấu hiệu toàn thân. Không nên tự suy từ một câu mô tả hình ảnh rằng chắc chắn có mô còn sót hoặc chắc chắn phải can thiệp lại vào tử cung.
Nhiễm trùng có thể cần kháng sinh theo tình trạng, đôi khi phải điều trị tại bệnh viện hoặc xử trí nguyên nhân liên quan. Thuốc đặt không thay thế tất cả điều trị toàn thân. Thủ thuật cắt mô cổ tử cung không phải cách chữa chung cho nhiễm trùng tử cung. Hỏi rõ mốc cải thiện và khi nào cần đánh giá lại sớm.
Điều trị nhiễm trùng sau sinh hoặc sau can thiệp có thể cần phác đồ và nơi theo dõi khác với viêm âm đạo đơn thuần. Nếu được hướng dẫn vào bệnh viện, đừng trì hoãn để thử thêm thuốc đặt. Nếu đang cho con bú, cần báo để lựa chọn thuốc phù hợp nhưng cũng không tự ngừng thuốc cần thiết vì lo chung chung. Hỏi cách dùng và tác dụng cần theo dõi cho mẹ và bé theo từng loại thuốc cụ thể.
Một bản ghi hữu ích gồm nhiệt độ đo được, thời điểm đau bắt đầu tăng, số băng sử dụng và tên thuốc đã uống. Đừng chỉ ghi có sốt nếu chưa rõ đo khi nào hoặc sau thuốc hạ sốt. Mang giấy sinh, phẫu thuật hay thủ thuật gần đây nếu có. Khi về nhà theo dõi, cần biết thời hạn cải thiện và kênh liên hệ nếu sốt còn tiếp tục, chứ không chỉ được dặn dùng hết thuốc rồi chờ.
Không. Nguy cơ phụ thuộc loại nhiễm trùng, mức độ và điều trị; cần đánh giá riêng, tránh tự kết luận từ tên gọi chung.
Không hoàn toàn. Triệu chứng và hoàn cảnh phải được xem cùng nhau; nhiễm trùng có thể biểu hiện khác nhau ở từng người.
Nếu còn đau, sốt, máu bất thường hoặc mới sau sinh và thủ thuật, cần làm theo kế hoạch y tế dù mùi đã giảm.
Bạn có thể hỏi thông tin tiếp nhận và đăng ký lịch hẹn qua các kênh chính thức dưới đây. Hãy cho biết nội dung cần tư vấn để được hướng dẫn chuẩn bị và xác nhận hạng mục đang tiếp nhận trước khi đến.
Thông tin trực tuyến hỗ trợ chuẩn bị đi khám, không thay thế việc đánh giá sức khỏe trực tiếp. Nếu có dấu hiệu khẩn cấp, hãy ưu tiên cơ sở cấp cứu gần nhất.
Vui lòng để lại số điện thoại, Bác sĩ tư vấn sẽ liên hệ ngay với bạn (Hoàn toàn miễn phí)
