✦ CẨM NANG SỨC KHỎE PHỤ KHOA
đau vùng cổ tử cung là cách nhiều người gọi cảm giác đau sâu khi quan hệ hoặc đau bụng dưới. Cảm giác ấy không giúp tự xác định cổ tử cung đang viêm. Cần xem vị trí, yếu tố khởi phát, khả năng mang thai và dấu hiệu toàn thân để chọn hướng đánh giá.
✦ Nội dung chính
Bạn không thể định vị chính xác cơ quan gây đau chỉ từ cảm giác đau sâu. Cổ tử cung, tử cung, vùng chậu, cơ sàn chậu, đường tiểu hoặc tiêu hóa đều có thể được cân nhắc theo bệnh sử. Đau cũng không phải định nghĩa của viêm cổ tử cung, và viêm cổ tử cung đôi khi không gây triệu chứng rõ.
Đau khi bắt đầu đưa vào thường được mô tả khác với đau sâu khi chạm ở phía trong. Bạn cũng có thể thấy đau sau quan hệ hoặc liên quan một tư thế nhất định. Đây là thông tin để định hướng, không phải yêu cầu phải thử lại động tác gây đau. Có thể dùng từ đơn giản và chỉ vị trí trên sơ đồ cơ thể nếu khó diễn tả. Không cần biết chính xác tên cơ quan trước khi đi khám.
Một số nhiễm trùng có thể gây dịch thay đổi, chảy máu sau quan hệ hoặc đau vùng chậu. Cần đánh giá nguy cơ lây qua tình dục và dấu hiệu viêm lan lên trên khi phù hợp. Không nên tự dùng thuốc đặt rồi coi đau sâu đã được điều trị đầy đủ.
Căng cơ sàn chậu, lạc nội mạc tử cung hoặc những vấn đề khác có thể liên quan đau khi quan hệ. Vị trí đau, liên hệ với chu kỳ và khám sẽ định hướng. Một kết quả siêu âm bình thường không tự loại trừ tất cả nguyên nhân gây đau.
Nếu có thể mang thai, cần nói ngay với người khám. Đau bụng có thể cần đánh giá thai ngoài tử cung hoặc nguyên nhân cấp khác. Không dùng việc từng đau giống vậy để tự loại trừ tình huống khẩn cấp lần này.
Khám sớm khi đau sâu tái diễn, đau tăng theo kỳ kinh, chảy máu sau quan hệ hoặc dịch bất thường. Đau kèm sốt cần được hướng dẫn sớm. Nếu đau khiến bạn phải ngừng quan hệ hoặc ảnh hưởng sinh hoạt, đó đã là lý do đáng được đánh giá, không cần cố chịu đủ nhiều ngày.
Nếu đau đã khiến bạn tránh quan hệ, cần được lắng nghe mà không bị buộc cố tiếp tục để kiểm tra. Đau mới xuất hiện sau sinh, thủ thuật hoặc một đợt nhiễm trùng nên được kể theo thời gian. Cơn đau tăng nhanh khác với đau kéo dài tương đối ổn định và có thể cần mức hỗ trợ khác. Khi có thai hoặc nghi thai, triệu chứng cấp phải được đánh giá ưu tiên thay vì chờ hẹn điều trị đau mạn.
Bệnh sử và khám vùng bụng, vùng chậu được thực hiện khi phù hợp. Bác sĩ có thể cân nhắc thử thai, mẫu dịch, xét nghiệm tác nhân lây truyền hoặc siêu âm theo nghi ngờ. Sự đau khi chạm khám cần được diễn giải cùng các dấu hiệu khác, không tự khẳng định chỉ có một cơ quan là nguồn đau.
Sàng lọc cổ tử cung và khám tìm nguyên nhân triệu chứng có mục tiêu khác nhau. Kết quả sàng lọc trước đây nên mang theo, nhưng không tự giải thích chảy máu mới xuất hiện. Ngược lại, không phải mọi thay đổi lành tính nhìn thấy khi khám đều cần soi, sinh thiết hoặc thủ thuật. Chỉ định được lựa chọn dựa trên bệnh sử và dấu hiệu cụ thể.
Trong khám, bác sĩ có thể hỏi vùng đau khi chạm, độ căng cơ và các triệu chứng đại tiện hoặc tiểu tiện. Khám không cần phải gây đau mới được xem là có giá trị; bạn có thể yêu cầu dừng và thảo luận lựa chọn khác. Nếu cần mẫu dịch, hãy hỏi xét nghiệm tìm gì. Nếu cần siêu âm, hỏi kết quả có thể và không thể giải thích phần nào của cơn đau để tránh kỳ vọng quá mức.
Điều trị có thể hướng vào nhiễm trùng, tình trạng vùng chậu hoặc cơ sàn chậu tùy kết quả. Đốt hay cắt mô cổ tử cung không phải điều trị chung cho cảm giác đau sâu. Nếu xét nghiệm ban đầu chưa giải thích được đau, cần kế hoạch theo dõi hoặc chuyển khám phù hợp thay vì lặp thuốc vô hạn.
Nếu nguyên nhân liên quan cơ sàn chậu, chương trình phục hồi phù hợp có thể khác việc tự tập siết cơ. Không phải mọi trường hợp đều nên tập cùng một bài trên mạng, nhất là khi cơ đang căng đau. Nếu cần điều trị bệnh vùng chậu, kế hoạch có thể thay đổi theo mục tiêu sinh con. Việc quan hệ trở lại nên dựa trên cảm giác thoải mái và hướng dẫn, không đặt thời hạn bắt buộc cho tất cả.
Trước buổi khám, ghi đau xuất hiện khi nào trong chu kỳ, nông hay sâu, kéo dài bao lâu sau hoạt động và có ảnh hưởng việc ngồi không. Nếu có khó chịu đường ruột hoặc bàng quang, đừng bỏ ra khỏi ghi chép chỉ vì đặt lịch phụ khoa. Khi kết thúc, hỏi ai sẽ theo dõi nếu kết quả ban đầu bình thường nhưng đau vẫn còn. Một kế hoạch tiếp tục đánh giá có ý nghĩa hơn chỉ được thông báo chưa thấy bệnh.
Không. Nhiều tình trạng có thể gây cảm giác tương tự; cần đánh giá theo vị trí và triệu chứng đi kèm.
Màu đỏ có thể gặp trong nhiều tình huống. Cần tên chẩn đoán và đánh giá phù hợp, không kết luận chỉ từ hình ảnh.
Chỉ nên tiếp tục khi thấy thoải mái và theo hướng dẫn nếu đang điều trị. Dừng nếu đau trở lại hoặc xuất hiện chảy máu.
Bạn có thể hỏi thông tin tiếp nhận và đăng ký lịch hẹn qua các kênh chính thức dưới đây. Hãy cho biết nội dung cần tư vấn để được hướng dẫn chuẩn bị và xác nhận hạng mục đang tiếp nhận trước khi đến.
Thông tin trực tuyến hỗ trợ chuẩn bị đi khám, không thay thế việc đánh giá sức khỏe trực tiếp. Nếu có dấu hiệu khẩn cấp, hãy ưu tiên cơ sở cấp cứu gần nhất.
Vui lòng để lại số điện thoại, Bác sĩ tư vấn sẽ liên hệ ngay với bạn (Hoàn toàn miễn phí)
