✦ CẨM NANG SỨC KHỎE PHỤ KHOA
đau âm đạo có thể được dùng để mô tả đau ở cửa âm đạo, da bên ngoài hoặc đau sâu. Thời gian và kiểu đau giúp quyết định mức cần hỗ trợ. Không có quy tắc phải chờ đau đủ hai ngày mới khám, và da trông bình thường không có nghĩa cảm giác đau không đáng được đánh giá.
✦ Nội dung chính
Đau mới dữ dội hoặc tăng nhanh cần được tiếp cận khác với đau tái diễn nhiều tháng. Đau khi chạm, ngồi, quan hệ hoặc tự phát cũng đưa ra câu hỏi khác nhau. Cần kể vị trí và hoạt động gây đau, cùng nguy cơ thai, sốt, máu hoặc triệu chứng tiểu tiện. Không tự đặt tên một cơ quan là nguồn đau từ cảm giác.
Một mô tả như đau nhói ở cửa âm đạo khi ngồi lâu khác với đau quặn bụng dưới đột ngột. Hãy dùng từ của bạn, không cần đúng thuật ngữ. Nếu nhiều vị trí cùng đau, liệt kê cả hai. Không cố chạm nhiều lần để tự đo mức nhạy vì có thể làm khó chịu hơn. Người khám sẽ hỏi và lựa chọn kiểm tra phù hợp mà không cần bạn tự gây lại toàn bộ triệu chứng.
Tổn thương, nhiễm trùng, khối sưng hoặc nguyên nhân vùng chậu có thể được cân nhắc. Nếu đau sâu kèm nguy cơ thai, cần xem thai ngoài tử cung khi có dấu hiệu. Thuốc đặt không xử trí mọi cơn đau cấp.
Khô, kích ứng, bệnh da hoặc sẹo có thể gây đau cửa âm đạo. Có thể cần xem da và hoàn cảnh nội tiết. Không mặc định dùng bôi trơn là đủ khi có máu, tổn thương hoặc đau kéo dài.
Đau âm hộ kéo dài có thể không có thay đổi nhìn thấy và cần đánh giá sau loại trừ nguyên nhân phù hợp. Cơ sàn chậu hoặc yếu tố thần kinh có thể được xem xét. Không tự chẩn đoán chỉ từ thời gian đau hoặc dùng kháng sinh lặp vô hạn.
Đau dữ dội, ngất, sốt kèm xấu đi, không tiểu được hoặc chảy máu nhiều cần hỗ trợ sớm hay cấp cứu theo mức triệu chứng. Với đau kéo dài ảnh hưởng ngủ, ngồi hoặc quan hệ, nên đặt hẹn đánh giá dù không có dịch lạ.
Với đau cấp, thuốc giảm đau có thể làm triệu chứng tạm dịu nhưng không xác định nguyên nhân. Nếu có nguy cơ thai, sốt hoặc máu, báo dù thuốc đã giúp. Với đau mạn, một đợt đau mới khác thường vẫn cần phân loại lại, không tự quy cho bệnh cũ. Mục tiêu là nhận biết thay đổi quan trọng để không bỏ lỡ tình huống cần đánh giá khẩn.
Bác sĩ hỏi vị trí, thời gian và yếu tố khởi phát; khám theo sự đồng ý, có thể chọn mẫu hoặc siêu âm khi có chỉ định. Một xét nghiệm bình thường chỉ giải quyết phần câu hỏi của nó. Đau còn có thể cần kế hoạch tiếp, không nên kết thúc bằng việc chưa thấy gì nên không có vấn đề.
Khám da và niêm mạc bên ngoài có thể quan trọng như xét nghiệm dịch. Nếu có tiểu buốt, mẫu nước tiểu có thể được cân nhắc; nếu có nguy cơ lây qua tình dục, bác sĩ sẽ giải thích xét nghiệm phù hợp. Không phải mọi triệu chứng ở vùng kín đều cần siêu âm, và siêu âm cũng không thay thế kiểm tra tổn thương trên da.
Khám có thể cần xem da và vùng cơ hoặc hỏi hệ tiết niệu, tiêu hóa. Bạn có thể yêu cầu dừng nếu đau và thảo luận cách tiếp tục. Không phải khám càng gây đau càng xác định tốt nguồn đau. Nếu được chuyển chuyên khoa, hỏi câu hỏi cần làm rõ và hồ sơ cần mang. Các kết quả cũ giúp tránh lặp lại không cần thiết và xác định điểm chưa giải quyết.
Điều trị theo nguyên nhân, có thể cần thuốc, chăm sóc niêm mạc, hỗ trợ cơ sàn chậu hoặc phối hợp chuyên khoa. Không tự dùng thuốc tê để tiếp tục hoạt động gây đau. Kế hoạch dài hạn cần mục tiêu thực tế về giảm đau và sinh hoạt, không hứa mọi đau sẽ hết ngay sau một thủ thuật.
Nếu có kế hoạch phục hồi hoặc điều trị đau kéo dài, hỏi mục tiêu từng giai đoạn như ngồi dễ hơn, ngủ tốt hơn hay giảm đau tiếp xúc. Không cần ép mình hoàn thành hoạt động gây đau để chứng minh tiến bộ. Tự tập siết cơ không phù hợp mọi trường hợp căng cơ. Nếu thuốc chưa giúp, báo phản ứng và mức thay đổi để điều chỉnh dưới hướng dẫn.
Điều trị cần được đánh giá bằng cả triệu chứng và kết quả kiểm tra khi có chỉ định. Hết một cảm giác khó chịu chưa chắc mọi nguyên nhân đã được giải quyết; ngược lại, không phải ai đã hết triệu chứng cũng cần lặp toàn bộ xét nghiệm. Làm theo lịch hẹn được cá nhân hóa sau đánh giá.
Chuẩn bị lịch đau, vị trí, hoạt động, thuốc và kết quả. Có thể ghi ngày tốt hơn lẫn ngày xấu hơn để thấy bối cảnh. Nếu cảm giác bị ảnh hưởng tâm lý, nói rõ nhưng không cần chấp nhận kết luận mọi đau chỉ do tâm lý. Hỏi ai theo dõi lâu dài và khi nào cần quay lại sớm nếu có dấu hiệu mới khác kiểu đau quen thuộc.
Không. Đau dai dẳng hoặc ảnh hưởng sinh hoạt vẫn cần đánh giá.
Không. Cần xem nguyên nhân khác khi phù hợp, không dùng thời gian để xác định tác nhân.
Không có mốc chờ chung; dấu hiệu cấp cần hỗ trợ ngay.
Bạn có thể hỏi thông tin tiếp nhận và đăng ký lịch hẹn qua các kênh chính thức dưới đây. Hãy cho biết nội dung cần tư vấn để được hướng dẫn chuẩn bị và xác nhận hạng mục đang tiếp nhận trước khi đến.
Thông tin trực tuyến hỗ trợ chuẩn bị đi khám, không thay thế việc đánh giá sức khỏe trực tiếp. Nếu có dấu hiệu khẩn cấp, hãy ưu tiên cơ sở cấp cứu gần nhất.
Vui lòng để lại số điện thoại, Bác sĩ tư vấn sẽ liên hệ ngay với bạn (Hoàn toàn miễn phí)
