✦ CẨM NANG SỨC KHỎE PHỤ KHOA
mất kinh sau thời gian vẫn có chu kỳ thường khiến bạn lo về thai kỳ hoặc nội tiết. Việc đầu tiên là xem có khả năng mang thai hay không, sau đó đánh giá thời gian không có kinh và những thay đổi đi kèm. Không nên tự gọi đây là máu bị tắc cần thuốc đẩy ra.
✦ Nội dung chính
Bỏ lỡ một kỳ khác với không có kinh liên tục nhiều tháng. Nếu trước đây kinh đều nhưng đã mất khoảng ba tháng, nên được đánh giá; nếu có đau hoặc nghi thai, không chờ đủ mốc ấy. Cần nói rõ đang cho con bú, dùng tránh thai nội tiết hay đã ngừng thuốc gần đây vì các bối cảnh này có thể làm kinh thay đổi.
Ví dụ, người có chu kỳ đều rồi nghỉ kinh sau giai đoạn giảm ăn và tăng vận động cần được hỏi về năng lượng và sức khỏe chung. Người bắt đầu thuốc tránh thai nội tiết rồi không ra máu có một bối cảnh khác. Cùng là mất kinh nhưng không thể dùng một lời giải thích cho cả hai. Nếu không có kinh sau một thủ thuật trong tử cung, hãy báo thời điểm và loại thủ thuật để bác sĩ cân nhắc nguyên nhân phù hợp.
Mang thai là khả năng cần loại trừ khi có quan hệ có thể dẫn đến thai. Trong thời gian cho con bú, kinh có thể chưa trở lại nhưng vẫn có thể rụng trứng trước kỳ kinh đầu. Không có kinh không phải biện pháp tránh thai chắc chắn trong mọi hoàn cảnh.
Ăn thiếu, giảm cân nhanh hoặc tập quá sức có thể ảnh hưởng tín hiệu nội tiết điều khiển rụng trứng. Vấn đề không chỉ nằm ở cân nặng trên cân. Hãy kể mức ăn, vận động và căng thẳng gần đây để được hỗ trợ phù hợp, tránh tiếp tục ép cân.
Buồng trứng đa nang, tuyến giáp, tăng prolactin hoặc suy giảm chức năng buồng trứng có thể liên quan mất kinh. Các nguyên nhân này không có cùng cách chữa. Bốc hỏa, tiết sữa bất thường hoặc mọc lông nhiều là thông tin nên báo, không phải dấu hiệu tự chẩn đoán.
Mất kinh kéo dài cần khám dù không đau, đặc biệt nếu kèm thay đổi thị lực, đau đầu mới, tiết sữa khi không cho bú hoặc sụt cân. Nếu còn tuổi vị thành niên, cũng không nên bỏ qua nhiều tháng không kinh chỉ vì nghĩ chu kỳ chưa ổn định.
Trong giai đoạn chờ khám, tiếp tục theo dõi cả sức khỏe chung. Ăn uống bị hạn chế nhiều, ngất khi tập luyện hoặc sụt cân nhanh đáng được hỗ trợ y tế, không chỉ xử lý bằng thuốc nội tiết. Nếu đang mong con, có thể trao đổi sớm thay vì đợi thêm nhiều tháng không có chu kỳ. Khả năng rụng trứng không đều đồng nghĩa khó dự đoán, không có nghĩa chắc chắn không thể mang thai.
Bác sĩ có thể hỏi bệnh sử, thăm khám và cân nhắc thử thai, xét nghiệm nội tiết chọn lọc hoặc siêu âm. Khi que thử âm tính nhưng thử quá sớm, có thể cần thử lại theo hướng dẫn. Đánh giá không chỉ nhằm gọi kinh mà còn tìm vấn đề liên quan sức khỏe xương, chuyển hóa hoặc sinh sản nếu có.
Có thể bắt đầu bằng thử thai khi còn khả năng mang thai, rồi lựa chọn kiểm tra theo bệnh sử. Không có gói xét nghiệm nội tiết bắt buộc cho tất cả mọi người. Kết quả cần được đọc cùng tuổi, thời điểm lấy mẫu, thuốc đang dùng và triệu chứng, thay vì tự so một chỉ số trên giấy với thông tin trên mạng.
Một câu hỏi hữu ích là việc không ra kinh có đang gây lo ngại do thiếu hormone, do không rụng trứng, hay do tác dụng dự kiến của phương pháp tránh thai. Câu trả lời quyết định có cần kiểm tra sức khỏe xương hoặc niêm mạc tử cung trong hoàn cảnh cụ thể không. Không phải mọi người mất kinh đều có cùng nguy cơ, và các kiểm tra này không tự trở thành yêu cầu bắt buộc cho tất cả.
Hướng xử trí có thể là điều chỉnh thiếu năng lượng, điều trị bệnh tuyến giáp hoặc lựa chọn nội tiết khi có chỉ định. Không phải mất kinh lâu hơn thì bắt buộc phẫu thuật. Thuốc tạo ra một đợt chảy máu cũng không chứng minh đã giải quyết nguyên nhân hay bảo đảm rụng trứng trở lại.
Nếu có liên quan ăn thiếu hoặc tập quá mức, hỗ trợ có thể cần nhiều hơn lời khuyên tăng cân chung chung. Bác sĩ có thể phối hợp tư vấn dinh dưỡng hoặc chuyên khoa khác theo nhu cầu. Nếu dùng thuốc tạo kinh, hỏi chảy máu được dự kiến khi nào và khi nào phải liên hệ nếu không xảy ra. Đừng lặp lại thuốc hàng tháng mà chưa được giải thích mục tiêu và giới hạn của cách làm đó.
Hãy ghi lần cuối bạn có một kỳ kinh tự nhiên và phân biệt với ra máu sau thuốc. Nếu vừa ngừng tránh thai, ghi ngày ngừng thay vì chỉ nói đã ngừng lâu rồi. Mang các kết quả thử thai kèm ngày thực hiện và cho biết đang cần tránh thai hay muốn có con. Những chi tiết này giúp xây dựng kế hoạch cụ thể hơn một yêu cầu chung là làm sao có kinh trở lại.
Có thể vẫn rụng trứng không dự đoán được. Nếu chưa muốn mang thai, hỏi phương pháp phù hợp thay vì chỉ dựa vào việc không thấy kinh.
Không nên. Cần đánh giá khả năng thai và chống chỉ định trước khi dùng thuốc; tự uống có thể làm chậm nhận diện nguyên nhân.
Có thể, nhưng cần xem cả thai kỳ, năng lượng ăn vào, thuốc và bệnh nội tiết. Không nên tự kết luận chỉ một nguyên nhân.
Bạn có thể hỏi thông tin tiếp nhận và đăng ký lịch hẹn qua các kênh chính thức dưới đây. Hãy cho biết nội dung cần tư vấn để được hướng dẫn chuẩn bị và xác nhận hạng mục đang tiếp nhận trước khi đến.
Thông tin trực tuyến hỗ trợ chuẩn bị đi khám, không thay thế việc đánh giá sức khỏe trực tiếp. Nếu có dấu hiệu khẩn cấp, hãy ưu tiên cơ sở cấp cứu gần nhất.
Vui lòng để lại số điện thoại, Bác sĩ tư vấn sẽ liên hệ ngay với bạn (Hoàn toàn miễn phí)
