✦ CẨM NANG SỨC KHỎE PHỤ KHOA
Tiểu ra máu ở nữ cần được kiểm tra dù chỉ xuất hiện một lần, lượng ít hoặc không đau. Máu có thể đến từ thận, bàng quang, niệu đạo hoặc bị lẫn từ âm đạo. Không nên tự kết luận do kinh nguyệt, viêm bàng quang hay thức ăn trước khi làm rõ nguồn và nguyên nhân.
✦ Nội dung chính
Nước tiểu có thể hồng, đỏ, nâu hoặc chỉ phát hiện hồng cầu qua xét nghiệm. Một số thực phẩm và thuốc cũng làm đổi màu. Nếu đang có kinh, hãy báo để lấy mẫu phù hợp; điều này không phải lý do bỏ qua tình trạng đỏ lặp lại ngoài kỳ kinh. Máu nhìn thấy bằng mắt và máu chỉ có trên xét nghiệm đều cần được hiểu trong hoàn cảnh cụ thể.
Chẳng hạn, nước tiểu đỏ ngay cả ngoài kỳ kinh cần tìm nguồn trong đường tiểu; máu chỉ thấy khi lau có thể xuất phát từ vị trí khác. Bạn không cần tự xác định chắc trước khám. Kể đúng điều nhìn thấy giúp lựa chọn cách lấy mẫu và khám nguồn máu, không bỏ qua chỉ vì lần sau nước tiểu lại trong.
Đau tiểu, gấp, nhiều lần có thể đi cùng viêm bàng quang. Sốt và đau hông lưng làm tăng lo ngại nhiễm trùng ở thận. Cần đánh giá và theo dõi máu có hết sau điều trị, không chỉ chú ý cảm giác buốt.
Sỏi có thể gây đau từng cơn lan xuống bẹn nhưng đôi khi biểu hiện khác. Bệnh tại thận có thể đi cùng phù, tăng huyết áp hoặc xét nghiệm bất thường. Không tự dùng thuốc “tống sỏi” trước khi biết vị trí và nguy cơ tắc nghẽn.
Tổn thương ở đường tiết niệu, kể cả ung thư trong một số trường hợp, có thể gây máu không đau. Điều này không có nghĩa ai tiểu máu cũng bị ung thư, nhưng là lý do không bỏ qua. Thuốc chống đông cũng không loại bỏ nhu cầu tìm nguồn máu.
Một đợt máu nhìn thấy cần được kiểm tra, không chỉ trường hợp buốt. Tuổi, hút thuốc, tiền sử sỏi và các yếu tố khác giúp người khám định hướng, nhưng người trẻ cũng không nên tự bỏ qua. Nếu từng được điều trị nhiễm trùng, máu còn hoặc trở lại là lý do liên hệ lại thay vì tự lặp đơn.
Cục máu có thể cản dòng tiểu. Nếu buồn tiểu nhưng không ra, đau căng bụng, chảy nhiều, choáng hoặc yếu lả, cần cấp cứu. Sốt và đau hông lưng cũng cần đánh giá trong ngày. Người dùng thuốc chống đông phải báo thuốc nhưng không tự ngừng vì nguy cơ của bệnh đang điều trị.
Người khám hỏi màu, cục máu, thời điểm xuất hiện trong bãi tiểu, đau, kinh nguyệt và thuốc. Mẫu có thể được kiểm tra hồng cầu, dấu viêm, protein hoặc chỉ số khác tùy tình huống. Cần lấy mẫu đúng để giảm lẫn máu ngoài đường tiểu; nếu đang có kinh, hỏi cách xử trí thay vì tự hủy mọi đánh giá.
Cấy nước tiểu có thể cần khi nghi nhiễm trùng, còn chức năng thận và hình ảnh giúp trả lời câu hỏi khác. Một số người cần khám chuyên khoa tiết niệu, nội soi bàng quang hoặc khảo sát thêm theo nguy cơ. Việc đề nghị kiểm tra sâu không có nghĩa đã kết luận ung thư; đó là cách tìm hoặc loại trừ nguyên nhân quan trọng.
Khi mẫu chỉ thấy máu vi thể, quyết định phụ thuộc mức, sự lặp lại và hoàn cảnh. Hỏi có cần lấy lại, khi nào và điều gì khiến phải chuyển chuyên khoa. Một lần hết màu đỏ không thay thế xác nhận nguồn máu, nhất là khi các kết quả khác hoặc triệu chứng vẫn còn bất thường.
Nếu được chẩn đoán nhiễm trùng, cần dùng thuốc đúng và biết kế hoạch kiểm tra máu đã hết hay chưa. Nếu có sỏi, hướng xử trí tùy kích thước, vị trí, tắc nghẽn và nhiễm trùng; không thể quyết định chỉ từ việc thấy đỏ. Không dùng thuốc lợi tiểu hoặc sản phẩm “tan sỏi” chưa rõ thành phần để thử.
Nếu nguồn từ âm đạo hoặc tổn thương ngoài da, cần hướng đánh giá tương ứng. Người sau mãn kinh có máu dù ít cũng cần khám nguồn sinh dục nếu nghi ngờ. Không tự cho rằng mọi máu ở bồn cầu là tiết niệu; mô tả hoàn cảnh và mẫu giúp phân biệt các đường xuất phát.
Giữ kết quả, đơn và giấy chuyển tuyến. Khi máu quay lại, ghi thời điểm và dấu hiệu kèm, nhưng không chờ thu thập nhiều ảnh mới tìm trợ giúp. Hỏi có phải hạn chế hoạt động hoặc lượng dịch không theo đúng bệnh được xác định, đặc biệt nếu đang có bệnh thận, tim hay dùng chống đông.
Hỏi Việt Ân phạm vi tiếp nhận tiểu máu và hướng chuyển chuyên khoa trước khi đến. Một phòng khám có thể đánh giá bước đầu nhưng khảo sát sâu cần địa điểm phù hợp. Đừng chọn một gói chữa viêm chỉ vì máu đi cùng buốt; cần biết điều gì xác nhận nguyên nhân và khi nào kiểm tra lại.
Không nên bỏ qua chỉ vì không đau. Một số nguyên nhân gây tiểu máu không có cảm giác buốt. Hẹn kiểm tra sớm giúp xác định nguồn và mức độ cần đánh giá thêm.
Có. Thuốc có thể ảnh hưởng chảy máu nhưng không tự giải thích toàn bộ nguyên nhân. Báo thuốc cho người khám và không tự ngừng vì có thể tăng nguy cơ do bệnh nền.
Thực hiện kế hoạch kiểm tra lại được hướng dẫn. Nếu máu không hết hoặc quay lại, cần đánh giá nguyên nhân khác thay vì tự lặp kháng sinh. Mang kết quả cấy và đơn đã dùng khi khám lại.
Bạn có thể hỏi thông tin tiếp nhận và đăng ký lịch hẹn qua các kênh chính thức dưới đây. Hãy cho biết nội dung cần tư vấn để được hướng dẫn chuẩn bị và xác nhận hạng mục đang tiếp nhận trước khi đến.
Thông tin trực tuyến hỗ trợ chuẩn bị đi khám, không thay thế việc đánh giá sức khỏe trực tiếp. Nếu có dấu hiệu khẩn cấp, hãy ưu tiên cơ sở cấp cứu gần nhất.
Vui lòng để lại số điện thoại, Bác sĩ tư vấn sẽ liên hệ ngay với bạn (Hoàn toàn miễn phí)
